Stijgende UV-index

Elke dag zijn er in de media berichten over het veranderende klimaat. Ook de zonkracht neemt toe en daardoor ook het aantal gevallen van huidkanker, staar en huidveroudering.

Het was genieten tijdens de meivakantie. Veel zon en op de meeste plaatsen steeg de temperatuur tot 20 graden of meer. Vandaag zal de zon ruim tien uur schijnen en daarmee hebben we inmiddels 12 dagen achter elkaar die we kunnen bestempelen als zonnig. Voor ons land is dit zeer opmerkelijk, rondom de Middellandse zee is het gedurende de zomer heel normaal. Diverse mensen maakte gebruik van de combinatie zon en vakantie om er ’s avonds vervolgens achter te komen dat ze te lang in de zon hadden gezeten. Meer over de sterke lentezon en de tijd dat men zonder bescherming in de zon kan vertoeven is te lezen in het verhaal van gisteren.

De zon verwarmt de aarde, maar er is ook sprake van ultraviolette straling die we niet zien, maar zeker wel voelen. Na een zonnige dag zoals vandaag verbranden veel mensen na ongeveer 30 minuten. Mensen die veelvuldig (onbeschermd) in de zon komen zullen op een gegeven moment te maken (kunnen) krijgen met een verouderde huid. Veel ernstiger is de kans op staar en huidkanker. Een zonnebrandcrème met factor 10 tot 15 is vaak voldoende om deze effecten tegen te gaan.

Het klimaat is niet constant. Er zijn zowel natuurlijke schommelingen én de veranderingen die (vrijwel zeker) door de mens veroorzaakt worden. Het is bekend dat de temperatuur gaat stijgen en dat het neerslagpatroon gaat veranderen. Droge en natte perioden wisselen elkaar af. Vooral in de zomermaanden neemt de kans op zware stortbuien toe. Over de zonkracht wordt weinig informatie gegeven, maar ook hier zijn veranderingen te verwachten en reeds al zichtbaar.

Sinds 1980 is de ozonlaag (een laag op 15 tot 40 km hoogte met een hoge ozonconcentratie die een deel van de UV-straling tegenhoudt) dunner geworden door de uitstoot van CFK’s. Vooral rondom de Zuidpool is dit goed te merken. De ozonlaag is gedurende het winterseizoen hier zo dun, dat men spreekt over een gat in de ozonlaag. Ook elders in de wereld is te merken dat de ozonlaag dunner is geworden. In Europa is dat tussen 1% (Britse Eilanden) en 9 % in landen als Polen, Tsjechië en Litouwen. Naar aanleiding van het Montreal Protocol (1987) is het aandeel CFK’s in de atmosfeer sterk afgenomen. De ozonlaag wordt dan ook niet meer dunner, wel kost het nog jaren voordat de ozonlaag weer dikker wordt. Vanaf 2010 zou het effect voorzichtig waarneembaar zijn.

Door de afname van de hoeveelheid ozon kan meer UV-licht het aardoppervlak bereiken. De zonkracht is sinds het begin van de jaren 80 daardoor met zo’n 5% gestegen. In de landen om ons heen zien we afwijkingen van 7 of 8%. Het aantal personen met huidkanker zal hierdoor hoger uitkomen. Ook onze vrijetijdsbesteding heeft invloed op het aantal patiënten met huidkanker. We gaan vaker een weekendje weg en ook het Middellandse Zeegebied en de tropen (waar de zon veel sterker is) worden vaker bezocht.

De komende jaren zal de zonkracht nog verder toenemen. Pas na enkele tientallen jaren is er een afname te verwachten omdat pas dan de hoeveelheid CFK’s sterk is afgenomen. Het is logisch dat het aantal personen met huidkanker de komende jaren verder zal oplopen. Dit is vooral het geval in Australië, (delen van) Noord- en Zuid- Amerika, China en de landen rondom de Middellandse zee. Het is dus oppassen in de zon en dan niet alleen in eigen land. Mensen vergeten weleens dat op hun vakantiebestemming de zonkracht veel sterker kan zijn dan in eigen land.

Klik hier voor de actuele zonkracht en meer achtergrondinformatie.

 

Bron: Meteo Consult, RIVM, Natuur & milieu Planbureau.