maansverduistering op komst

Aanstaande zaterdagavond laat en in de vroege nacht naar zondag is er een totale maansverduistering te zien, tenminste als het weer het toelaat. We geven alle details.

Het weerbeeld is de komende dagen, zo op de grens van de meteorologische winter en de lente, meer herfstachtig dan lenteachtig te noemen. Geregeld valt er regen of vallen er buien en daarbij waait het ook nog eens stevig. Het is te hopen dat in de late avond en nacht van zaterdag op zondag we juist tussen de storingen inzitten en dat het dan een tijdje opklaart, want in dat geval kunnen we een totale maansverduistering bewonderen.

Tijdens een maansverduistering staan zon, aarde en maan op één lijn en wel dusdanig, dat de aarde tussen de zon en de maan in staat. Vanaf de maan bezien schuift de zon dan achter de aarde, met andere woorden, de schaduw van de aarde valt op de maan en beleeft men daar een zonsverduistering.

Het hoogtepunt van de verduistering valt kort na middernacht, om 0.21 uur. We kunnen dan als het helder is, een bijzonder mooie verduistering zien, want de volle maan staat dan nog vrijwel aan zijn hoogste punt aan de hemel.

De laatste keer dat wij een maansverduistering konden zien, was vorig jaar, in de avond van 7 september. Dit was slechts een gedeeltelijke verduistering, aan de bovenkant werd een klein hapje uit de maan genomen (zie foto). Dit maal is er sprake van een totale verduistering; de schaduw van de aarde bedekt de hele maan. De verduistering begint al kort na kwart over negen ’s avonds, maar is de eerste tijd voor het blote oog nog vrijwel onzichtbaar. Pas tegen half elf wordt de linkerkant van de maan donkerder en wordt er gedurende de volgende vijf kwartier vanuit die richting een steeds groter stuk van de maan “weggehapt”. Vanaf 23.44 uur is de maan geheel verduisterd, maar toch niet helemaal donker en dus zichtbaar. Hoewel de zon dan van de maan uit gezien op iedere plek geheel achter de aarde staat, weet een deel van het zonlicht via de dampkring van de aarde toch nog naar de maan te ontsnappen. Het resultaat is dat de maan roze of roodachtig oplicht. Naarmate de verduistering vordert, wordt de maan steeds roestbruiner van kleur, tot het hoogtepunt om 0.21 uur. Daarna vindt alles in omgekeerde volgorde plaats. De totaliteitsfase duurt 73 minuten en eindigt vlak voor 1 uur ’s nachts. Daarna keert het directe zonlicht langzaam maar zeker weer terug op de maan en hoewel het gehele natuurgebeuren pas om 2.23 uur beëindigd zal zijn, zal de maan er voor het blote oog al rond 2 uur alweer min of meer ‘normaal vol’ uitzien.

Mocht het weer het niet toelaten om deze verduistering te zien, de volgende, op 28 augustus, is in ons land niet zichtbaar. Pas op 21 februari 2008, gedurende de tweede nachthelft, doet de volgende kans zich voor.

Bron: Espenak's eclipse page; Meteo Consult; eigen archief.

Foto's: Tom van der Spek.