Record na record

De uitzonderlijke septembermaand is alweer de zoveelste recordmaand van 2006

Ondanks dat de maand nog niet voorbij is, kunnen we nu toch wel stellen dat september 2006 de warmste septembermaand wordt sinds 1706, het jaartal waarin Cruquius begon met het waarnemen van het weer in de Haarlemmermeer. Tot nu toe was september 1999 de warmste ooit met een gemiddelde etmaaltemperatuur van 17.3 graden. Op dit moment staat het etmaalgemiddelde op 18.0 graden en met weinig verandering in de temperatuur tot begin volgende week gaat hier vrijwel niets vanaf.

Normaal komt de temperatuur over de gehele september op 14.2 graden uit, en dus komen we nu bijna 4 graden boven normaal uit. De voorbije augustusmaand was met 16.4 graden niet alleen kouder dan normaal (de norm voor augustus is 17.2 graden), maar ook koeler dan de huidige maand!

Niet alleen de temperatuur is uitzonderlijk hoog, ook het aantal zonuren is nu al ruim boven normaal uitgekomen. Met 170 uur zon in De Bilt is het zonnig en dat past natuurlijk helemaal bij het warme nazomerweer. Opmerkelijker is het droge verloop van de maand. Was het vorige maand nog uitzonderlijk nat, op dit moment is in Midden- en Oost-Nederland slechts 5 tot 15 millimeter regen gevallen. Met 15 tot 25 millimeter in het westen en noorden is het hier niet veel natter.

Normaal valt in september 65 millimeter in de Achterhoek tot 90 langs de kust. Juist de kustregio is iets natter, omdat hier soms stevige buien kunnen vallen als gevolg van het warme zeewater. De komende dagen volgen enkele buien, maar veel regen leveren ze niet op, misschien dat een smalle kuststrook nog net regen van betekenis kan krijgen.

Het septemberrecord is niet het eerste record van 2006. De afgelopen maanden hebben bijna elke keer wel een top 10 notering gehaald. Juli kwam, net als september op de eerste plaats qua temperatuur en kon een tweede plaats noteren voor droogste én zonnigste maand. Alleen februari en april hebben geen top 10 notering kunnen bemachtigen de andere maanden zijn terug te vinden in de top tien als warmste (mei plaats 7, juli en september plaats 1), zonnigste (januari plaats 8, juli plaats 2), somberste (augustus op plaats 4), natste (maart plaats 6) en droogste maand (januari plaats 3, juni plaats 4 en juli plaats 2).

De laatste tijd regent het records, en dan vooral warmterecords. Alwin Haklander heeft de klimaatgegevens sinds 1901 bekeken en kan niets anders concluderen dan dat het aantal warmterecords is toegenomen. Aan het begin van de vorige eeuw kwam het tot 20 records op jaarbasis. Het kan dan gaan om een record voor de maximumtemperatuur, minimumtemperatuur of de etmaaltemperatuur. In de loop van de vorige eeuw is er het één en ander veranderd. Zo neemt het aantal kouderecords af en het aantal warmterecords neemt sterk toe. De verhoudingen zijn in 2006 behoorlijk scheef gegroeid, namelijk 1 kouderecord tegen 27 warmterecords.

Het stijgende aantal warmterecords past helemaal in het plaatje van een stijgende temperatuur, veroorzaakt door het versterkte broeikaseffect. Wetenschappers buigen zich al tientallen jaren over dit complexe probleem en zijn het nog altijd niet eens over de ontwikkeling voor de komende eeuw. Het heeft er alle schijn van dat het warmer wordt, maar hoeveel en wanneer is niet duidelijk. Bovendien zijn er ook wetenschappers die juist een koudere kant kiezen. Feit is wel dat de scheefgroei van warmterecords na de warme septembermaand niet gelijk voorbij is.

Bron: Meteo Consult, KNMI, Alwin Haklander, Het oudste weerboekje van Nederland