Warmte houdt aan

Terwijl de warmte in Nederland langer aanhoudt dan zich eerst liet aanzien, heeft het zuidwesten van Europa onverwacht vroeg in het seizoen met noodweer te kampen.

Het is ongebruikelijk warm in Nederland. Gisteren steeg de temperatuur in het Limburgse Ell tot een tropische 30,2 graden. Heel veel andere plaatsen haalden maxima van 28 of 29 graden. En ook de afgelopen nacht mocht de warmte er zijn met minima die in Noord-Holland en in Zeeland plaatselijk niet beneden 18 graden kwamen. De Bilt noteerde een minimum van 16,9 graden en bleef daarmee zes tienden van een graad verwijderd van het uit 1943 stammende dagrecord. Ooit bleef het er in de nacht dus warmer.

De warme lucht bereikt Nederland aan de voorzijde van een langgerekte zone van lagedruk, die met zijn kern ten zuiden van IJsland, maar met zijn uitlopers helemaal tot over het binnenland van Algerije ligt. Tot diep in het binnenland van Algerije zijn gisteren en de afgelopen nacht buien gevallen. Anders bijna altijd droge gebieden middenin de woestijn kregen hoeveelheden van soms tussen 10 en 15 millimeter in de regenmeters. Aan de Algerijnse noordkust waren de uitslagen nog een stuk groter.

Wat verder naar het noorden in de lagedrukzone vielen gisteren ook in het zuidoosten en oosten van Spanje hevige regen- en onweersbuien die, omdat ze zo vroeg in het seizoen kwamen en niemand er eigenlijk nog op was voorbereid, op veel plaatsen in een enorme chaos ontaardden. Op Mallorca kwam een 83-jarige vrouw om het leven toen haar huis, als gevolg van de hevige regenval, plotseling voor een groot deel instortte.

De grootste regenhoeveelheden in Spanje werden gisteren en de afgelopen nacht opgevangen in Catatonië. Tortosa kwam tot een totaal van 141 millimeter, Sabadell ving 121 millimeter op. In Barcelona kwamen delen van de metro onder water te staan. In de buurt van de Plaza España moesten een tunnel worden gesloten, omdat die vol met water was komen te staan. In de provincie Tarragona kwamen 8 treinen urenlang stil te staan, door de regen.

Ook verder naar het zuiden leverde de plotselinge regenval problemen op. In de aan de Costa del Sol gelegen stad Malaga viel 75 procent van de ruim 300 stoplichten uit, als gevolg van blikseminslag. Een enorme verkeerschaos was het gevolg. In de stad, maar ook in een aantal dorpen aan de oostkant, kwamen diverse huizen onder water te staan. In een grote kerk, in het centrum van Malaga, kwam een deel van het dak van een kerk omlaag. De ochtendmis, die op het moment dat dit gebeurde op het punt van beginnen stond, werd uitgesteld.

Oorzaak van de wateroverlast was veelal het feit dat de afvoerkanalen, waardoor het water normaalgesproken naar zee weg kan stromen, nog verstopt zaten. Tijdens de droge zomermaanden stuiven ze vaak dicht doordat de combinatie van wind en zand van de stranden beginnende duinen vormt. Aan het begin van het nieuwe regenseizoen worden die weer weggehaald, zodat het water er doorheen kan. Dat was nu nog niet gebeurd.

Voor het kurkdroge zuiden van Spanje, waar de problemen als gevolg van extreme droogte al enkele jaren lang groot zijn, betekende de regen overigens nog niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat. Ondanks dat er hoeveelheden van betekenis vielen, werd vaak niet meer dan alleen een dunne bovenlaag van de bodem er nat van. Rivieren gingen er niet van stromen en ook voor de verdorde gewassen op het land betekende deze regen nog niet veel. Het wisselvallige weer in deze hoek van Europa lijkt echter nog niet voorbij. Ook de komende dagen kan in Spanje nog een aantal stevige regen- en onweersbuien vallen.

In Nederland ontstond gisteren aan het begin van de avond onverwacht een onweersbui. Het gebeurde rond acht uur in Midden-Limburg. Voor die tijd waren al buien, ontstaan boven Duitsland en het oosten van België, in de buurt gekomen, maar die stortten net voor de Nederlandse grens weer in. De bui van 8 uur ontstond een stukje verderop en bracht in Ell nog 4 millimeter in de regenmeter. <st1:personname>Klaas Dros</st1:personname> ving in zijn woonplaats Heel 2 millimeter op. In de buienwolk, die vanaf grote afstand ook in andere delen van Nederland goed te zien was, kwam het tot verschillende ontladingen. Een ervan werd door onze waarnemer Riny Friedl in Kerkrade vastgelegd, zoals te zien is op de foto die naast dit verhaal staat.

Ondertussen lijkt het erop dat het zomerweer in Nederland een langer leven heeft dan zich in eerste instantie liet aanzien. Leek het er eerst nog op dat de overgangszone met koelere lucht, die al enige tijd boven of in de buurt van de Britse eilanden is terug te vinden, morgen ons land binnen zou komen, inmiddels is dat moment al tot zondag uitgesteld. Oorzaak van de vertraging is een lagedrukgebied, dat morgen en vrijdag boven Frankrijk ontstaat en vervolgens naar het zuiden van Duitsland verder trekt. Onder invloed van dit systeem wordt de wind in onze omgeving vrijdag noordoostelijk. De overgangszone ten westen van ons land wordt dan naar het zuidwesten teruggeduwd.

Zaterdag en zondag lijken vervolgens twee behoorlijk warme dagen te worden met nu en dan zon, ook wolkenvelden en vooral zondag in het oosten ook een enkele bui. Vooral in het oosten van het land kunnen de temperaturen daarbij nog steeds tot zomerse waarden stijgen. Pas vanaf maandag lijkt het kwik dan echt op een wat lager niveau terecht te komen. Geleidelijk neemt daarbij de wisselvalligheid toe. Dit alles natuurlijk onder voorbehoud. Want september zou september niet zijn als er straks niet toch weer een volgende verrassing uit de hoge hoed zou komen. Dat is al veel vaker gebeurd.