Harvest Moon

Vandaag gaan we dieper in op de zogenaamde Harvest Moon. Wat is dit en wat is hier nu zo speciaal aan?

Elke nieuwe maan is weer anders, vooral als we kijken naar de naamgeving. Vroeger kregen ze allemaal een naam om zo enig besef te hebben van de tijd. Inmiddels werken we met maanden en is de naamgeving voor een nieuwe maan een beetje in de vergetelheid gekomen. Toch is de Harvest Moon een wel heel speciale volle maan.

Het tijdstip waarop de maan opkomt is elke dag anders. In januari is het verschil groter dan rond de herfstequinox. De herfstequinox is niets anders dan het tijdstip waarbij de zon loodrecht boven de evenaar staat. De dagperiode duurt even lang als de nacht. Verder komt op deze datum, dit jaar op 23 september, de zon precies in het oosten (90 graden) op en gaat hij onder in het westen (270 graden). Het dag tot dag verschil van maansopkomst is in onze omgeving ongeveer 10 tot 15 minuten, in Amerika, waar de naam Harvest Moon een stuk bekender is, bedraagt dit door de wat zuidelijkere ligging ongeveer 30 minuten. De maan komt tijdens een Harvest Moon rond zonsondergang op en dat, dankzij het kleine verschil per dag, een aantal dagen het geval.

De boeren maken dankbaar gebruik van het extra licht dat beschikbaar is aan het begin van de avond tijdens een Harvest Moon. Het is vooral handig omdat de nachten nu steeds langer worden en dat terwijl steeds meer gewassen, zoals maïs en bonen nu geoogst kunnen worden. Tijd is voor de boeren dus kostbaar aan het eind van de zomer. De extra dosis aan voldoende licht, veroorzaakt door de volle maan dicht bij de herfstequinox, geeft de Harvest Moon zijn naam.

Dit jaar komt de Harvest Moon in oktober voor. Het is namelijk zo dat het aantal dagen tussen de herfstequinox en een volle maan zo kort mogelijk moet zijn. Tussen zeven en 23 september zitten 16 dagen, terwijl tussen 23 september en zeven oktober 14 dagen zitten. Hiermee wordt de volle maan op 7 oktober de Harvest Moon genoemd.

Harvest Moon is in Nederland niet alleen minder bekend, het is ook niet echt goed waar te nemen. Dit komt niet alleen omdat het soms bewolkt is, maar ook omdat stadsverlichting het effect teniet doet. Juist op het platteland is het licht van de volle maan, wat veel feller (witter) is dan dat van straatlantaarns, goed zichtbaar. Het is zelfs mogelijk om tijdens heldere nachten met een sluitingstijd van ongeveer 30 seconden foto’s te maken waarbij het lijkt alsof het dag is. Alleen de sterren aan de hemel verraden het tijdstip waarop de foto is geschoten.

Wilber Thus uit Doetinchem maakt regelmatig foto’s die gerelateerd zijn aan het weer. Tijdens heldere nachten is hij er de afgelopen jaren regelmatig op uitgetrokken. Juist de omgeving van Doetinchem leent zich uitstekend voor het maken van foto’s tijdens de nachtelijke uren omdat hier minder stadsverlichting aanwezig is in vergelijking met bijvoorbeeld de Randstad. De foto’s bij dit artikel zijn afkomstig Van Wilber en geven goed aan hoe licht het kan zijn tijdens Harvest Moon.

Een andere situatie waarbij de nacht erg licht kan zijn is tijdens een heldere winternacht waarbij het niet alleen volle maan is, maar waar ook een laagje sneeuw aanwezig is. Het maanlicht wordt dan weerkaatst door de sneeuwlaag waardoor het een stuk lichter is in vergelijking tot nachten zonder een sneeuwdek. In dit soort nachten kan men bijna zonder zaklantaarn een wandeling maken door het prachtig besneeuwde landschap.

De komende dagen is het zonnig, eventuele stapelwolken lossen in de avond op waardoor de nachten vrijwel wolkeloos verlopen. Wie weet kunt u een mooi plekje in Nederland opzoeken om nog eens te genieten van het maanlicht. Nadat de ogen gewend zijn geraakt aan het donker is men toch in staat om behoorlijk wat van de omgeving te zien. Overigens was het afgelopen nacht behoorlijk koud. Weerstation Twente kwam uit op 4.7 graden en ook op de Utrechtse Heuvelrug was het met 4.8 graden koud. Tot vorst aan de grond is het niet gekomen, het koelde op klomphoogte af tot ongeveer 2 graden.