Maansverduistering

Afgelopen nacht was de volle maan op veel plaatsen prachtig zichtbaar. Maar voor de oplettende waarnemer was er gisterenavond even iets bijzonders te zien.

Afgelopen nacht was de volle maan op veel plaatsen prachtig zichtbaar. Maar voor de oplettende waarnemer was er gisterenavond even iets bijzonders te zien aan de maan. Uit de bovenzijde van dit hemellichaam was een klein hapje genomen. Er was sprake van een gedeeltelijke maansverduistering.

Een maansverduistering doet zich voor, als de zon, de aarde en de maan op een rechte lijn staan. De aarde staat dan precies tussen zon en maan in, zodat de schaduw van de aarde over de maan beweegt. De schaduw van de aarde die op de maan valt, is veel groter dan de maan zelf. Mede daardoor komt een gehele maansverduistering relatief vaak voor. In tegenstelling tot een zonsverduistering, is een maansverduistering overal op aarde (waar het donker is) zichtbaar. Want tijdens een maansverduistering valt er geen licht op (een deel van) de maan. De maan bevindt zich (deels) echt in de schaduw. Het is dan logisch dat deze schaduw overal op aarde in principe zichtbaar moet zijn. Ook in Zuid-Afrika was gisterenavond dus een gedeeltelijke maansverduistering te zien.

Nog verder weg was natuurlijk ook iets heel moois te zien: op de bovenzijde van de maan was gisterenavond een totale zonsverduistering te zien! Een zonsverduistering op de maan zal er echter anders uit zien dan een eclips op aarde. Op aarde past de maan vrijwel precies voor de zon. Dat geeft ons de mogelijkheid, om de prachtige verschijnselen als de corona en de protuberansen in volle glorie te aanschouwen. Op de maan is dit heel anders. De aarde past ruimschoots voor de zon, dus een eclips zal op de maan weliswaar langer duren, maar lang niet zo spectaculair zijn als op aarde. De maximale duur van een zonsverduistering op de maan kan oplopen tot maar liefst 6 uur!

Bij een totale maansverduistering valt vaak de rode gloed op van de maan. Dat heeft te maken met het feit, dat het zonlicht dat nog op de maan valt, deels door de atmosfeer van de aarde strijkt. Dat levert rode kleuren op, net als wij op aarde bij laagstaande zon rode kleuren kunnen bewonderen. Het kan ook zo zijn, dat alleen de bijschaduw van de aarde over de maan strijkt. In dat geval blijft de maan geheel zichtbaar, maar wordt het schijnsel wel wat flauwer en soms ook net wat roder. Gisterenavond was er sprake van een gedeeltelijke maansverduistering. Alleen de bovenzijde van de maan, gezien vanaf de aarde, kwam in de volledige schaduw van de aarde. Tijdens de maximale verduistering was slechts 18 procent van de maan (min of meer) verduisterd. De volgende volledige maansverduistering vindt plaats op 3 maart 2007 en daarna weer op 21 februari 2008. Overigens bedachten astronomen reeds in de Griekse Oudheid dat de aarde rond moest zijn, omdat de schaduw van de aarde op de maan duidelijk rond is tijdens een maansverduistering.

Voor een volledige zonsverduistering moeten we nog even geduld hebben. In ieder geval in Nederland waar pas op 23 juli 2093 een ringvormige totale zonsverduistering zichtbaar kan zijn. De echte liefhebber kan en zal niet zo lang wachten. Op 1 augustus 2008 staat een volledige zonsverduistering op het programma. De baan van deze verduistering begint boven het uiterste noorden van Canada en loopt dan oostwaarts dicht langs de Noordpool naar Siberië, en vandaar naar het noordwesten van China.

Bron: Meteo Consult