Nazomer?

Na deze zeer extreme zomer met het ene record na het andere, en uiteindelijk ook voor elk wat wils, nu September!

Unieke zomer!

We kunnen met zekerheid stellen dat we de meest extreme zomer ooit hebben ‘genoten’. In ieder geval sinds het begin der waarnemingen is een zo merkwaardige combinatie van extremen niet eerder voorgekomen. Daar hebben we gisteren al de nodige aandacht aan geschonken. Nu alleen nog even ter aanvulling een paar cijfers.

Volgens voorlopige cijfers van het KNMI viel er gemiddeld in Nederland in de maand augustus ongeveer 185 millimeter regen. Een absoluut augustusrecord, maar de 191 mm van september 2001 is daarmee dus net niet verslagen. Bovendien werd er op dertien dagen op een KNMI neerslagstation een etmaalsom van 50 mm of meer gemeten. Ook dit is een record. Het vorige record met 12 van deze extreme neerslagdagen stond op naam van de zomers van zowel 2001 als 2002.

Waarschijnlijk is de 325 millimeter van het station Maasland (augustus 2004) als natste maand ooit net niet gehaald. Voor zover bekend kwam het Zeeuwse Schoondijke op circa 320 millimeter. Uiteraard hebben we het hier enkel over de officiële meetstations van het KNMI. Er zullen ongetwijfeld plaatsen zijn waar wel meer dan 325 millimeter is gevallen. Maar van een officieel record kunnen we in dit geval dus niet spreken.

De gemiddelde zomertemperatuur is uitgekomen op een respectabele 18.4 graden, goed voor een gedeelde derde plaats met de zomer van 1976. De zomers van 2003 (18.6) en 1947 (18.7) waren net iets warmer. Het temperatuurverschil tussen juli en augustus was zeer extreem met bijna 6 graden. De Bilt heeft een dermate groot temperatuurverschil tussen twee opeenvolgende maanden nooit eerder gemeten.

Wat betreft zonneschijn kunnen we de voorbije zomer classificeren als zonnig met circa 705 uren zonneschijn tegen een normaal van 591 uur. Uiteraard werd het overschot bereikt in juni en met name in de zeer zonnige julimaand. Augustus was met slechts 135 uur zon een sombere maand. Al met al was dit een extreme zomer met ongekend scherpe records.

Het maakt een ieder wellicht extra nieuwsgierig naar het seizoen dat morgen officieel van start gaat. Vorig jaar was de herfst goed voor een langdurige nazomer. Tot in de eerste week van november was het vaak zonnig met aangename temperaturen. Het tilde de herfst van 2005 naar een bijna niet te evenaren hoogte: de warmste herfst in drie eeuwen, samen met de precies even warme herfst van 1731. Maar ook vorig jaar werden we na het warme weer plotseling verrast door een scherpe weersomslag. Dat mondde uit in het extreme weer van vrijdag 25 november. Neerslagrecords en in delen van Oost Nederland totale chaos door een dik pak sneeuw dat plaatselijk aangroeide tot een halve meter.

De meteorologische herfst zal dit jaar tamelijk onopvallend van start gaan. Geen vroege najaarsstormen en evenmin zware regen of juist volop zomerse temperaturen. De vraag is of we op basis van de extreem natte augustusmaand iets kunnen concluderen voor de maand september. Vanaf het jaar 1906 was augustus in De Bilt precies 10 maal zeer nat. Deze zeer natte maanden werden in vier gevallen gevolgd door een normale september. Twee maal volgde een zeer droge maand,, 1 maal volgde daarentegen een zeer natte maand. Tenslotte werd een zeer natte augustus ook nog 2 maal gevolgd door een natte september, en 1 maal door een droge september. Daarmee kunnen we concluderen, dat een zeer natte augustus in 70 procent van de gevallen niet wordt opgevolgd door een natte of zeer natte september. Maar net zo waar is de constatering, dat een zeer natte augustus in slechts 30 procent van de gevallen werd gevolg door een droge of zeer droge september. Met andere woorden, met kijken naar het verleden komen we niet veel verder.

We zouden een relatie kunnen leggen tussen de activiteit van orkanen op de Atlantische Oceaan en in het Caribische gebied. Vorig jaar waren de orkanen extreem actief. Er zou zeer goed een relatie kunnen bestaan tussen orkanen aan de andere kant van de Oceaan en stabiel en warm nazomerweer aan deze zijde van de Oceaan. Mogelijk dat de zeer zachte herfst van vorig ten dele is te verklaren door de extreme orkanenactiviteit. Dit jaar wil het nog steeds niet echt lukken met de orkanen. Ernesto heeft met veel pijn en moeite als eerste net even orkaanstatus gehaald. En nu is het opnieuw rustig. Overigens zijn de orkanen wel actief aan de andere kant van Amerika. Op de Pacific raast nu de categorie 3 hurricane John, met gemiddelde windsnelheden van 200 kilometer per uur. Tegelijkertijd wind hurricane Kristy ook aan kracht, maar dit systeem komt waarschijnlijk toch niet verder dan categorie twee.

Tenslotte kunnen we naar het actuele stromingspatroon kijken en de ontwikkelingen die zichtbaar zijn in de diverse numerieke modellen. Daarin wordt vanaf aanstaande maandag in toenemende mate rekening gehouden met standvastig nazomerweer door hogedrukgebieden boven West-Europa. Nu maar hopen dat dit uitgroeit naar een periode met langdurig droog en mooi weer. Daar is een ieder nu wel aan toe!

Bron: KNMI , Meteo Consult