Dit is de vierweekse verwachting van vrijdag 08/11/2019, geldig voor de periode tot en met zondag 08/12/2019.

Oktober was een zachte maand, met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 11,6 °C tegen 10,7 °C normaal. Wel was het een zeer wisselvallige maand, met vooral in de eerste drie weken een groot aantam storingen en bijhorende wolken en regen (oktober was gemiddeld over Nederland dan ook een natte maand, met een neerslagtotaal van 107 mm ten opzichte van 83 mm normaal). Pas aan het einde van de maand kwam er meer rust in de atmosfeer, waardoor het droger en zonniger werd, maar meteen ook een stuk kouder (met maxima die onder de normalen doken), door een noordelijke stroming. In de nacht van 28 op 29 oktober daalde de temperatuur voor het eerst deze herfst op enkele plaatsen in Nederland tot onder het vriespunt. Ook in de twee laatste nachten van de maand was dit het geval. Pas op de allerlaatste dag van de maand werd ook in De Bilt, voor het eerst deze herfst, vorst genoteerd. De eerste week van november zit er op en is wisselvallig verlopen.

We gaan eens kijken hoe het verdergaat tot en met de eerste meteorologische winterdagen, dus begin december. Zijn er aanwijzingen voor (wat) winterweer?

Tijdens de eerste week, die loopt van maandag 11/11/2019 tot en met zondag 17/11/2019, zien we dat de luchtdruk boven het noorden van Scandinavië sterk stijgt, onder andere dankzij de zeer koude lucht die daar al een tijd hangt. Tegelijkertijd zien we een negatieve afwijking van de luchtdruk van boven de Britse Eilanden en de Noordzee tot over het centrale gedeelte van de Middellandse Zee. Hierdoor krijgen we een zuidoostelijke tot oostelijke stroming voorgeschoteld. De oostelijke component van deze stroming zorgt voor koude lucht van boven het centrale deel van het Europese continent, terwijl de zuidelijke component meestal garant kan staan voor de aanvoer van vochtige lucht van boven het Middellandse Zeegebied. Dit laatste zien we echter maar deels terug op de kaarten van de afwijking van de neerslag, die een licht ‘negatieve kleur’ laat zien, maar dan eigenlijk meer boven de Noordzee dan over land. Het zou deze week dus niet veel natter moeten worden dan het langjarig gemiddelde. De kaart met de afwijking van de temperatuur is veel duidelijker en laat waarden optekenen die 1 à 3 graden onder de normalen liggen. Het zou dus best kunnen dat volgende week de eerste ‘winterse neerslag’ (smeltende sneeuw) van het jaar valt in onze regio. Dit lijkt bevestigd te worden door de weermodellen, die onder andere dinsdag 12/11 en donderdag 14/11 winterse neerslag voorspellen in de Ardennen.

Tijdens de tweede week, die loopt van maandag 18/11/2019 tot en met zondag 24/11/2019, wordt de trend al meteen een stuk vager. De afwijking van hoge druk die we eerder nog boven het noorden van Scandinavië zagen, verplaatst zich een stuk oostelijker, naar het noorden van Rusland. Ook de negatieve afwijking van luchtdruk wordt afgezwakt en verplaatst zich iets zuidelijker, naar Zuidwest-Frankrijk en het Iberisch Schiereiland. Zodoende is er eigenlijk geen waarneembare trend in de luchtdruk meer waar te nemen boven onze omgeving. De trend voor neerslag laat boven onze streken ook geen afwijking zien, maar boven Duitsland en Polen is er wel een ‘negatieve tendens’. Dit zou dus betekenen dat het daar droger wordt dan normaal. Wie weet geldt dit uiteindelijk ook voor ons land en zien we een overwegend droge week op ons afkomen. De temperatuurtrend toont een licht negatieve afwijking. Dit zou dus kunnen wijzen op een droge en ‘koude’ week. De winter komt dichterbij!

Tijdens de derde week, die loopt van maandag 25/11/2019 tot en met zondag 1/12/2019,  blijft de afwijking van hoge druk hangen boven het oosten van Europa en boven het westen van Rusland, terwijl er boven Noordwest-Europa wederom geen afwijking te zien is. De negatieve afwijking boven het zuiden van Europa is ook zo goed als verdwenen op de lange termijn-weermodellen. Het ‘drogere’ weer dat in de tweede week boven Duitsland en Polen lag, schuift lichtjes op naar het westen en komt zo tot boven het oosten van Nederland en België te liggen. Een bevestiging van de tendens uit de tweede week, die er dus op kan wijzen dat deze 3e week van november ook iets droger zou kunnen verlopen dan normaal. De licht negatieve temperatuurtrend verdwijnt wel volledig en we zien eigenlijk geen afwijking meer boven ons. Wel zien we boven Oost-Europa een afwijking van +1 à +3 graden ten opzichte van de lange termijn.

De vierde week loopt van maandag 02/12/2019 tot en met zondag 8/12/2019. Voor deze eerste week van de eerste wintermaand weten de lange termijn-modellen al helemaal niet meer welke kant ze uit willen. Behalve een lichte ‘blauwe vlek’ (negatieve afwijking) boven het noorden van Europa wat de luchtdruk betreft, kleurt de kaart helemaal wit. Dus bijna nergens is er een afwijking te bespeuren. Het wordt dus een ‘gewoon’ begin van de eerste wintermaand. Ook voor de neerslag valt de afwezigheid van kleuren op, wat dus wijst op een normaal verloop van de neerslagtendens. Geen overwegend natte, maar ook geen nadrukkelijk droge start van de laatste maand van het jaar dus. Alleen de kaart met temperatuursafwijking bekent kleur, maar niet boven ons. Het is dus nog even afwachten voordat we meer duidelijkheid krijgen over hoe het weer eruit zal zien in de eerste week van de weerkundige eerste wintermaand december!

Conclusie

Behalve een vrij uitgesproken tendens in de eerste week van deze vierweekse verwachting, met een oostelijke tot zuidoostelijke stroming, kouder weer dan normaal en misschien de eerste winterse neerslag van het seizoen, vervagen de tendensen zienderogen in de weken erna. Er valt dus nog geen lijn te trekken over de richting waarin het weer zich gaat ontwikkelen naar het eind van deze maand en het begin van december toe!   

Tekst: Wouter de Geus, MeteoGroup Belgie.
Eindredactie: Jordi Bloem